Υγειονομική Υπηρεσία Αρχηγείου Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ.
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ
ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΛΣ
Το προσωπικό ΛΣ που εκτελεί μεταφορές και έρχεται σε επαφή με ασθενείς και λαθρομετανάστες θα πρέπει να τηρεί συνεχώς ορισμένα προληπτικά μέτρα για την αποφυγή μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να εφαρμόζονται υποχρεωτικά, ανεξάρτητα από το εάν ο μεταφερόμενος πάσχει ή όχι από μεταδοτικό νόσημα, διότι αυτό τις περισσότερες φορές δεν είναι γνωστό και η διάγνωση γίνεται μετά πάροδο αρκετών ημερών από το νοσοκομείο.
ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
1. Καλύψτε κάθε πληγή και πρόσφατο τραύμα που έχετε κυρίως στα χέρια, αλλά και στο πρόσωπο και σε όποιο άλλο εκτεθειμένο σημείο του σώματος με αδιάβροχη γάζα (τύπου χανσαπλάστ) πριν εκτελέσετε την εργασία σας.
2. Φορέστε πλαστικά γάντια μιας χρήσεως σε κάθε περίπτωση που υπάρχει ενδεχόμενο επαφής με αίμα ή σωματικά υγρά του επιβάτη (σάλιο, σταγονίδια από βήχα ή φτέρνισμα, ούρα, κόπρανα, εμετός). Φορέστε οπωσδήποτε γάντια εάν έχετε πρόσφατο τραύμα ή δερματίτιδα στα χέρια.
Δεν πρέπει να αγγίζονται τα μάτια, η μύτη ή το στόμα με τα γάντια. Τονίζεται ότι το άγγιγμα του προσώπου με τα γάντια έχει τον ίδιο κίνδυνο μετάδοσης της λοίμωξης όπως και με γυμνά χέρια.
Τα γάντια πρέπει να αφαιρούνται προσεκτικά, ώστε η ρυπαρή τους (έξω) επιφάνεια να μην έρχεται σε επαφή με το δέρμα. Στη συνέχεια πρέπει να απορρίπτονται σε πλαστική σακούλα που κλείνει καλά. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να πλένονται και να ξαναχρησιμοποιούνται.
Μετά την αφαίρεση των γαντιών, τα χέρια πρέπει να πλένονται αμέσως προσεκτικά με νερό και σαπούνι. Η χρήση γαντιών δεν υποκαθιστά το πλύσιμο των χεριών.
3. Φορέστε απλή μάσκα χειρουργείου σε περίπτωση που κάποιος επιβάτης έχει έντονο και συνεχή βήχα, φτέρνισμα, υψηλό πυρετό με πονοκέφαλο, είναι σε σύγχυση ή σε κώμα. Φορέστε οπωσδήποτε μάσκα όταν σας δοθεί η πληροφορία για μεταφορά ασθενούς που πάσχει από μηνιγγίτιδα ή φυματίωση (αυτές οι νόσοι μεταδίδονται με την εισπνοή σταγονιδίων που αποβάλλει το άτομο που πάσχει με τον βήχα ή το φτέρνισμα).
Πρέπει να δοθεί μάσκα και στον ίδιο τον ασθενή που βήχει. Αν ο ασθενής αδυνατεί αν φορέσει μάσκα, π.χ. λόγω δύσπνοιας, πρέπει να φορούν μάσκα τα άτομα που τον πλησιάζουν σε απόσταση μικρότερη του ενός μέτρου. Ο επιβάτης πρέπει να απομονώνεται στη συνέχεια σε ιδιαίτερο χώρο, κατά προτίμηση σε δωμάτιο με παράθυρο που ανοίγει, ώστε να είναι δυνατός ο αερισμός του χώρου.
4. Φορέστε μπλούζα χειρουργείου μιας χρήσης με αδιάβροχη επένδυση εάν υπάρχει ενδεχόμενο επαφής με αίμα ή σωματικά υγρά του επιβάτη (σάλιο, σταγονίδια από βήχα ή φτέρνισμα, ούρα, κόπρανα, εμετός).
5. Η πρώτη γραμμή άμυνας κατά των λοιμώξεων είναι η προσεκτική υγιεινή των χεριών. Τα χέρια πρέπει να πλένονται συχνά και προσεκτικά με σαπούνι και νερό. Αν αυτά δεν είναι διαθέσιμα και τα χέρια δεν είναι ορατά λερωμένα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναλλακτικά οινόπνευμα. Το πλύσιμο των χεριών απομακρύνει δυνητικά μολυσματικούς παράγοντες από το δέρμα και αποτελεί βασικό μέτρο προφύλαξης από τη μετάδοση νοσημάτων.
Το πλύσιμο των χεριών είναι ιδιαιτέρως απαραίτητο:
o πριν από την επαφή με τα μάτια, τη μύτη, το στόμα ή τα γεννητικά όργανα (φαγητό, κάπνισμα, επίσκεψη στην τουαλέτα)
o σε κάθε περίπτωση, που τα χέρια μπορεί να ήλθαν σε επαφή με βιολογικά υγρά (σάλιο, εμετός κλπ), ακόμη κι αν είχαν χρησιμοποιηθεί γάντια
o κατά την αλλαγή χώρου (π.χ. από την τουαλέτα στην καμπίνα του σκάφους) ή του τύπου της εργασίας σας (π.χ. μετά την αποκομιδή απορριμμάτων που προκύπτουν από τα γεύματα, πρέπει να γίνει πλύσιμο των χεριών και αλλαγή γαντιών, πριν παρασχεθεί βοήθεια σε επιβάτη που ασθενεί)
o στο τέλος της κάθε εργασίας
6. Όλα τα αιχμηρά αντικείμενα (βελόνες, σύριγγες, μαχαίρια) πρέπει να θεωρούνται μολυσμένα. Πρέπει να απομακρύνονται αμέσως σε ειδικά πλαστικά δοχεία.
7. Όλες οι επιφάνειες που έρχονται σε επαφή με βιολογικά υγρά επιβατών (αίμα, σάλιο, εμετός, ούρα, κόπρανα) πρέπει να καθαρίζονται δύο φορές (διπλό πέρασμα) με απολυμαντικό απορρυπαντικό. Αποτελεσματικά απολυμαντικά είναι η οικιακή χλωρίνη σε διάλυση 1:10 ή το καθαρό οινόπνευμα.
Κάθε ύφασμα (πετσέτες, μαξιλαροθήκες, κουβέρτες κλπ) που έχει λερωθεί με βιολογικά υγρά, π.χ. σάλια εμέσματα, πρέπει πριν την απομάκρυνσή του να τοποθετείται σε αδιάβροχο σάκο που κλείνει καλά.
Για όλες τις εργασίες καθαριότητας πρέπει να χρησιμοποιούνται γάντια μιας χρήσης και χειρουργική μάσκα μιας χρήσεως.
Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να αγγίζετε το πρόσωπό σας ή κάποιου άλλου με τα χρησιμοποιημένα γάντια. Μετά την αφαίρεση των γαντιών είναι απαραίτητο το καλό πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι. Επαναλαμβάνεται ότι η χρήση γαντιών δεν υποκαθιστά το πλύσιμο των χεριών, το οποίο και αποτελεί το σημαντικότερο μέσο πρόληψης.
8. Εάν παρά τα προστατευτικά μέτρα, ήρθατε σε επαφή με βιολογικά υγρά ασθενούς ή τραυματισθήκατε από αιχμηρό αντικείμενο επιβάτη, θα πρέπει να γίνει σχολαστικό πλύσιμο του τραύματος με σαπούνι και νερό και σχολαστικό πλύσιμο χεριών, προσώπου (και των ματιών).
Το περιστατικό πρέπει αμέσως να αναφερθεί και να αξιολογηθεί από ιατρό. Αν κριθεί απαραίτητο, θα γίνουν ιατρικές εξετάσεις σε εσάς και στον επιβάτη και ίσως χρειασθεί να λάβετε κάποια προφυλακτική θεραπεία.
Εάν μεταφέρατε ασθενή που είναι γνωστό ότι πάσχει από μηνιγγίτιδα και ήρθατε σε σωματική επαφή μαζί του , ιδίως χωρίς την χρήση γαντιών και μάσκας θα πρέπει να αναφέρετε αμέσως το γεγονός σε ιατρό και ίσως χρειασθεί να λάβετε χημειοπροφύλαξη (προφυλακτική θεραπεία με αντιβιοτικά χάπια από το στόμα).
Η χημειοπροφύλαξη θα πρέπει να λαμβάνεται το ταχύτερο δυνατό (κατά προτίμηση μέσα σε 24 ώρες) και δεν έχει νόημα αν έχουν παρέλθει περισσότερες από 10 ημέρες από την επαφή με το κρούσμα. Η χορήγηση χημειοπροφύλαξης γίνεται αποκλειστικά από τον θεράποντα ιατρό.
ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το προσωπικό που έρχεται συχνά σε επαφή με ασθενείς και λαθρομετανάστες θα πρέπει εάν δεν έχει εμβολιασθεί στο παρελθόν να προστατεύεται με προληπτικό εμβολιασμό για τα παρακάτω νοσήματα:
Εμβόλιο Ηπατίτιδας Α (HepA) Απαιτούνται 2 δόσεις με μεσοδιάστημα 6 μηνών που επιτυγχάνουν προστασία για μεγάλο χρονικό διάστημα (20 χρόνια)
Εμβόλιο Ηπατίτιδας B (HepB) Χορηγείται σε 3 δόσεις ενδομυϊκά (0, 1 και σε 6 μήνες), επιτυγχάνει προστασία για 10 χρόνια περίπου.
Εμβόλιο Διφθερίτιδας-Τετάνου (Td) Για τους μη εμβολιασθέντες στην παιδική ηλικία 3 δόσεις με μεσοδιάστημα 0, 1-2 μήνες και 6-12 μήνες. Επαναλαμβάνεται κάθε 10 χρόνια δια βίου.
Εμβόλιο Μηνιγγιτιδοκόκκου Μια μόνο δόση. Δεν μας προστατεύει από όλους τους τύπους της μηνιγγίτιδας.
Εμβόλιο κατά της φυματίωσης (BCG) Για τους μη εμβολιασθέντες στην παιδική ηλικία, εφόσον προηγηθεί έλεγχος µε δερµοαντίδραση Mantoux και είναι αρνητική. Το BCG δεν μας προστατεύει πάντα από τη φυματίωση.
Εναλλακτικά συνίσταται παρακολούθηση ανά 1 έτος του προσωπικού με δερµοαντίδραση Mantoux. Εάν η δερμοαντίδραση Mantoux βρεθεί θετική ενώ ήταν αρνητική στο παρελθόν θα αξιολογηθεί από ιατρό και ίσως χρειασθεί να λάβετε κάποια θεραπεία.
ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ
Θεωρείται απαραίτητος ο εξοπλισμός των περιπολικών σκαφών που μεταφέρουν ασθενείς και λαθρομετανάστες, καθώς επίσης και των λιμενικών καταστημάτων που φιλοξενούν λαθρομετανάστες με επαρκή ποσότητα προστατευτικών υλικών όπως:
• Πλαστικά γάντια μιας χρήσεως.
• Απλές μάσκες χειρουργείου μιας χρήσεως.
• Μπλούζες χειρουργείου μιας χρήσεως με αδιάβροχη επένδυση.
• Γάζες και επίδεσμοι.
• Οινόπνευμα, χλωρίνη.
• Ανθεκτικές πλαστικές σακούλες απορριμμάτων που κλείνουν καλά.
• Ειδικά πλαστικά δοχεία για την ρίψη αιχμηρών αντικειμένων.
