Τι είναι Ομοιοπαθητική Ιατρική;
«Όμοια Ομοίοις Εισίν Ιάματα»
Ιπποκράτης
Η Ομοιοπαθητική είναι μία από τις περισσότερο διαδεδομένες εναλλακτικές θεραπευτικές μεθόδους, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Ο Ιπποκράτης ο πατέρας της Ιατρικής (460 – 370 π.Χ.) ήταν ο πρώτος Ομοιοπαθητικός. Ο Ιπποκράτης πίστευε ότι η ασθένεια είναι ένα αποτέλεσμα της ανισορροπίας των τεσσάρων στοιχείων τεσσάρων χυμών (αίμα, φλέγμα, ξανθή χολή και μαύρη χολή) και των εξωτερικών επιδράσεων στο σώμα. Ο Ιπποκράτης αναζητώντας τα δομικά στοιχεία του ανθρώπινου σώματος, υποστηρίζει ότι η υλική υπόσταση του ανθρώπινου σώματος αποτελείται από τέσσερις χυμούς: αίμα, φλέγμα, ξανθή χολή και μαύρη χολή. Δεν περιορίστηκε μόνο στη διάγνωση των ασθενειών αλλά προέβη και στον καθορισμό των βασικών στοιχείων που απαρτίζουν το σώμα μέσω της διατύπωσης της θεωρίας των χυμών. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι τέσσερις χυμοί βρίσκονται σε αντιστοιχία με τα τέσσερα στοιχεία πυρ, αήρ, ύδωρ και γη, τα οποία σύμφωνα με τη διδασκαλία του προσωποκρατικού φιλοσόφου Εμπεδοκλέους αποτελούν τον κόσμο. Δηλαδή το πυρ αντιστοιχεί με την ξανθή χολή, ο αήρ με το αίμα, το ύδωρ με το φλέγμα και η γη με τη μαύρη χολή.
Ο Ιπποκράτης ήταν ο πρώτος που διατύπωσε τις βασικές αρχές της Ομοιοπαθητικής, αλλά ο Samuel Hahneman,ήταν αυτός που την ανήγαγε σε επιστήμη. Ο Γερμανός Ιατρός Samuel Hahneman (10 Απριλίου 1755-2 Ιουλίου 1843) στις αρχές του 19ου αιώνα, ήταν ο πρώτος ιατρός που αναφέρθηκε στην έκφραση του Ιπποκράτη, και στη συνέχεια ανέπτυξε και συστηματοποίησε τους θεμελιώδεις νόμους της θεραπείας αυτής. Ο Χάνεμαν σπούδασε Ιατρική στη Λειψία και στη Βιέννη. Κατά τη διάρκεια της εξάσκησης του ιατρικού επαγγέλματος ανακάλυψε πως τα συμπτώματα της χρήσης κινίνης (φάρμακο εκλογής για την ελονοσία) από έναν υγιή οργανισμό είναι παρόμοια με εκείνα που θεράπευε η κινίνη σε ασθενείς που έπασχαν από ελονοσία. Αυτό που έκανε το Χάνεμαν να ανακαλύψει και να εφαρμόσει την ομοιοπαθητική ήταν η αναποτελεσματικότητα των υφιστάμενων ιατρικών θεραπειών. Οι έρευνές του, μεταξύ των οποίων ήταν και τα πειράματα χορήγησης φαρμάκων αραιωμένων στον ίδιο του τον εαυτό και την καταγραφή των αποτελεσμάτων, τον οδήγησαν στη θεμελιώδη αρχή της «ομοιοπαθητικής» σύμφωνα με την οποία «τα όμοια θεραπεύουν τα όμοια» (lat: similiα similibus curantur). Δηλαδή οι ασθένειες μπορούν να θεραπευτούν με τη χορήγηση φαρμάκων, τα οποία όταν χορηγούνται σε υγιείς οργανισμούς προκαλούν τα ίδια συμτπώματα με αυτά των ασθενειών. Μόνο αυτός αναγνώρισε τη σπουδαιότητα αυτού του νόμου και συστηματοποίησε με βάση αυτόν, μια ολόκληρη θεραπευτική επιστήμη.
Στην εποχή μας, καθοριστικός υπήρξε (και συνεχίζει να υπάρχει) ο ρόλος του Γ. Βυθούλκα, ο οποίος θεωρείται ο «διασημότερος Ομοιοπαθητικός παγκοσμίως» και ο «σύγχρονος» πατέρας της Ομοιοπαθητικής.
(Στην εγκυκλοπαίδεια «Πάπυρος-Λαρούς Μπριτάνικα» αναφέρεται ως «κορυφαίος ομοιοπαθητικός, από τους διασημότερους αναμορφωτές της Ομοιοπαθητικής κατά τον εικοστό αιώνα, αυτός που πρόσθεσε νέα δυναμική στη θεραπευτική της ομοιοπαθητικής, πάνω σε επιστημονικές βάσεις»). Είναι ο πρώτος άνθρωπος στην Ελλάδα που μελέτησε, δίδαξε και εφάρμοσε την την Ομοιοπαθητική. Τυγχάνει διεθνούς αναγνώρισης χάρις στο συγγραφικό και διδακτικό του έργο μέσω της διεθνούς ακαδημίας κλασσικής ομοιοπαθητικής την οποία ίδρυσε το 1995 στην Αλόννησο.
Το 1996 βραβεύτηκε με το Εναλλακτικό Βραβείο Νόμπελ ( Right Livelihood Award ) για την υγεία στο Σουηδικό Κοινοβούλιο.
Ο Γεώργιος Βυθούλκας είναι σήμερα επίτιμος Καθηγητής του Πανεπιστήμιου Αιγαίου, Επίτιμος Καθηγητής της Ιατρικής Ακαδημίας της Μόσχας (Αcademy of Medical Sciences), Kαθηγητής στην Ιατρική Ακαδημία του Κιέβου, Συνεργάτης Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή των Βάσκων στην Ισπανία (2001-2004) και Επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Ιατρικής και Φαρμακευτικής, “Dr. Viktor Babes”, στην Τιμισσάρα της Ρουμανίας(2012).
Η ομοιοπαθητική είναι ενεργειακή ιατρική. Βασική της παραδοχή αποτελεί το ότι ο ανθρώπινος οργανισμός είναι κάτι περισσότερο από το απλό άθροισμα των υλικών συστατικών του και αυτό φανερώνεται με τον πιο ανάγλυφο τρόπο τη στιγμή της σύλληψης του. Ο ανθρώπινος οργανισμός λειτουργεί πάντα ως σύνολο τόσο όταν εκτελεί τις συνηθισμένες λειτουργίες του όσο κι όταν προστατεύει τον εαυτό του από νοσογόνα ερεθίσματα.
Η Ομοιοπαθητική αντιμετωπίζει τον άρρωστο ως ένα οργανισμό που έχει διαταραχθεί στο σύνολό του και όχι μόνο σ’ ένα ή δύο συγκεκριμένα όργανα. Συνεργάζεται αρμονικά με όλες τις ιατρικές ειδικότητες. Χρησιμοποιεί φυσικές θεραπευτικές ουσίες που βοηθούν τις αμυντικές διεργασίες του οργανισμού. Τα ομοιοπαθητικά φάρμακα είναι ακίνδυνα, δεν προκαλούν παρενέργειες και γι’ αυτό δίνονται άφοβα σε βρέφη και παιδιά. Σε όλη την Ιστορία της Ομοιοπαθητικής (200 χρόνια περίπου), κανένα φάρμακο της δεν έχει αποσυρθεί λόγω παρενεργειών.
Σύμφωνα με την Ομοιοπαθητική ο βαθμός υγείας ή ασθένειας ενός ατόμου μπορεί να εκτιμηθεί από την επισκόπηση των τριών επιπέδων, τα οποία δομούν το ανθρώπινο ον και είναι τα εξής :
1. Διανοητικό – πνευματικό
2. Συγκινησιακό – ψυχικό
3. Σωματικό ή φυσικό
Τι είναι υγεία κατά το Βυθούλκα:
«Υγεία είναι η ελευθερία από τον πόνο στο υλικό σώμα ώστε αυτό να φτάνει σε ένα επίπεδο ευφορίας, ελευθερία από το πάθος σε συγκινησιακό επίπεδο που έχει ως αποτέλεσμα μια δυναμική κατάσταση γαλήνης και ηρεμίας, ελευθερία από τον εγωισμό στη διανοητική σφαίρα που οδηγεί στην πλήρη ταύτιση με την αλήθεια».
Τα συμπτώματα και τα σημεία είναι τα μόνα μέσα για να αντιληφθούμε τις διεργασίες του αμυντικού μηχανισμού που διαθέτει κάθε ανθρώπινο ον. Ο αμυντικός μηχανισμός, ο οποίος δρα και στα τρία επίπεδα του οργανισμού, λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύνολο και δρα με τον καλύτερο τρόπο για το καλό του οργανισμού.
Οι βασικοί νόμοι της Ομοιοπαθητικής είναι:
1) Ο νόμος των ομοίων
Μια ουσία που προάγει συμπτώματα σε ένα υγιές άτομο, θεραπεύει αυτά τα ίδια συμπτώματα σε έναν ασθενή, δηλαδή «τα όμοια θεραπεύουν τα όμοια».
2) Η ελάχιστη δόση
Προς αποφυγή ανεπιθύμητων επιδεινώσεων ή δυσφορίας στην πορεία της θεραπείας είναι σημαντικό να παρέχεται μια πολύ αραιωμένη δόση, δηλαδή «η ελάχιστη δόση».
3) Ένα μόνο φάρμακο
Προς αποφυγή συγχύσεως όσον αφορά τα αποτελέσματα του χορηγηθέντος φαρμάκου είναι σημαντικό να χορηγείται ένα μόνο φάρμακο και αυτό όσο είναι πράγματι όμοιο με τα συμπτώματα του ασθενούς.
4) Ο νόμος του Χέρινγκ
Σε μια πραγματική θεραπεία τα συμπτώματα εξαφανίζονται διαδοχικά από πάνω προς τα κάτω, από μέσα προς τα έξω και με την αντίθετη σειρά της εμφάνισής τους.
Συμπτώματα όπως ο πόνος, ο πυρετός, η ανορεξία, η ζάλη, η κακουχία, καθώς και οι συναισθηματικές αντιδράσεις ή η διανοητική σύγχυση, δεν είναι αυτά καθαυτά τα προβλήματα για τον οργανισμό, αλλά οι καλύτερες δυνατόν προσπάθειες του αμυντικού μηχανισμού να αποκαταστήσει μια διαταραχή που δημιουργήθηκε στο δυναμικό επίπεδο του οργανισμού.
Για να επηρεάσουμε άμεσα το δυναμικό επίπεδο, πρέπει να βρούμε μια ουσία αρκετά όμοιας συχνότητας με τη δονητική συχνότητα του δυναμικού επιπέδου, ώστε να επιτύχουμε συντονισμό με τον οποίο θα ισχυροποιηθεί ο αμυντικός μηχανισμός. Αυτή η γνώση είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της Ομοιοπαθητικής επιστήμης. «Κάθε ουσία που μπορεί να δημιουργήσει ένα σύνολο συμπτωμάτων σε υγιές άτομο, μπορεί να θεραπεύσει το ίδιο σύνολο συμπτωμάτων στον άρρωστο». Γι’ αυτό το λόγο και ο Ομοιοπαθητικός Ιατρός παίρνει ένα λεπτομερές ιστορικό του ασθενούς, το οποίο αναφέρεται και στα τρία επίπεδα, διανοητικό, συγκινησιακό και σωματικό. Το συμπτώματα αυτά θα αξιολογηθούν προσεκτικά, προκειμένου να γίνει η σωστή επιλογή του ομοίου φαρμάκου.
Εκτός από τους νόμους της, η Ομοιοπαθητική αντιμετωπίζει το πρόβλημα της ασθένειας και με έναν άλλο μοναδικό τρόπο, την εξατομίκευση του κάθε ασθενή. Για την Ομοιοπαθητική ο ψυχισμός παίζει μεγάλο ρόλο στη δημιουργία μιας πάθησης και έτσι δεν υπάρχουν ασθένειες αλλά ασθενείς, που καθένας αποτελεί μία ξεχωριστή περίπτωση. Έτσι παρόλο που η ασθένεια μπορεί να είναι η ίδια, το ενδεικνυόμενο ομοιοπαθητικό φάρμακο μπορεί να είναι διαφορετικό για κάθε περίπτωση, γιατί η Ομοιοπαθητική Ιατρική στόχο έχει την εξατομικευμένη θεραπεία του ασθενούς. Ο ομοιοπαθητικός ιατρός στο ιστορικό που θα καταγράψει, λαμβάνει υπόψη του καταρχήν τη διάγνωση της κλασσικής Ιατρικής, τις εργαστηριακές εξετάσεις στις οποίες έχει υποβληθεί ο ασθενής και έπειτα το σύνολο των συμπτωμάτων που παρουσιάζει ο ασθενής στο διανοητικό, στο συναισθηματικό και στο σωματικό επίπεδο, για να καταλάβει το μοναδικό και ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο αντιδρά ο αμυντικός μηχανισμός του ασθενή. Κατόπιν ψάχνει να βρει το καταλληλότερο φάρμακο ώστε να διεγείρει αυτές τις αντιδράσεις. Συν τοις άλλοις θα καταγράψει και τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης, στην οποία υπέβαλε τον ασθενή.
Στην Ομοιοπαθητική το ενδιαφέρον δεν είναι εστιασμένο μόνο στην ανακούφιση των παρόντων συμπτωμάτων του ασθενή, αλλά και στη μόνιμη αποκατάσταση της υγείας του.
Η Ομοιοπαθητική διαθέτει εκατοντάδες φάρμακα, τα οποία παρασκευάζονται σωστά και ελέγχονται με ακρίβεια. Τα φάρμακα προέρχονται από φυτά, ορυκτά και νοσούντες ιστούς (nosodes).
Αυτό που πρέπει να επισημάνουμε είναι ότι το φάρμακο κατά την παρασκευή του δέχεται μια αραίωση και ταυτόχρονα δυναμοποίηση, έτσι ώστε να μειώνεται ναι μεν η συγκέντρωσή του, όποτε και οι παρενέργειες του φαρμάκου, αλλά να αυξάνει η θεραπευτική ισχύς του.
Ανέκαθεν, τα συμπτώματα ή σύνδρομα συμπτωμάτων αντιμετωπίζονταν σαν προβλήματα τα οποία έπρεπε αμέσως να εξαφανιστούν και, διαχρονικά, η ιατρική σκέψη έχει συγκεντρώσει το ενδιαφέρον της στο να βρει παράγοντες που μπορούν να εξαλείψουν συγκεκριμένα συμπτώματα ή σύνδρομα. Έτσι, αν κάποιος έχει ρινική καταρροή, παίρνει αποσυμφορητικά, αν έχει πόνο παίρνει αναλγητικό, και για την αγχώδη διαταραχή παίρνει ηρεμιστικό. Η αντιμετώπιση αυτή βλέπει μόνο το σύμπτωμα και όχι την πρωταρχική διαταραχή στο δυναμικό επίπεδο.
Η Ομοιοπαθητική όμως αναγνωρίζει ότι τα συμπτώματα είναι η καλύτερη προσπάθεια του αμυντικού μηχανισμού να θεραπεύσει τον ασθενή και προσπαθεί να συνεργαστεί με αυτά, βάσει του νόμου των ομοίων, που στηρίζεται στην αρχή της ισορροπίας και στα τρία επίπεδα του όλου του οργανισμού. Έτσι επιτυγχάνεται η ίαση και όχι απλώς η ανακούφιση από τα συμπτώματα, με τα οποία εκφράζεται η κάθε ασθένεια. «Η υψηλότερη και μόνη αποστολή του ιατρού είναι να αποκαταστήσει την υγεία στον άρρωστο» (Σαμουήλ Χάνεμαν).
ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ
Η Ομοιοπαθητική έχει τεράστια αξία σε χρόνιες ασθένειες όπως :
– Αρθρίτιδα
– Βρογχικό άσθμα
– Δερματικές παθήσεις
– Αλλεργικές καταστάσεις
– Διανοητικές ή συναισθηματικές διαταραχές
– Χρόνιες κεφαλαλγίες
– Άγχος
Με την υπομονή του ασθενούς στις υποδείξεις του Ομοιοπαθητικού Ιατρού, ο ασθενής θα παρατηρήσει με τον καιρό ότι το αμυντικό του σύστημα θα ενισχυθεί και γενικά θα υπάρξει μια τόνωση του οργανισμού του. Επίσης παρατηρούνται ρύθμιση του μεταβολισμού (οπότε και καταπολέμηση του πάχους) και ρύθμιση της γονιμότητας. Αυτά τα αποτελέσματα οφείλονται στη βελτίωση του ψυχισμού του ασθενούς και όχι μόνο στη βελτίωση της σωματικής υγείας του, στην οποία αποσκοπεί η κλασσική Ιατρική.
Γενικά η Ομοιοπαθητική αντιμετωπίζει σήμερα τις περισσότερες παθήσεις και το τελικό όφελος στον ασθενή είναι ότι όχι μόνο ανακουφίζει τα συμπτώματα, αλλά αποκαθιστά την τάξη στα πιο βαθιά επίπεδα του οργανισμού και συνεπώς επιφέρει μια μόνιμη θεραπεία. Η Ομοιοπαθητική μπορεί να δράσει επίσης ως προληπτική πραγματικά ιατρική σε προδρομικά στάδια ασθενειών πριν εκδηλωθούν με μη αναστρέψιμες διαταραχές.
Τέλος η Ομοιοπαθητική θα μπορούσε να δώσει σημαντικές λύσεις στα προβλήματα των ασφαλιστικών ταμείων αν το κράτος προωθούσε την εφαρμογή της, γιατί το κόστος των ομοιοπαθητικών σκευασμάτων είναι σημαντικά μικρότερο από τα κλασσικά φάρμακα, τα οποία συνήθως χορηγούνται εφ’ όρου ζωής.
Αξιοσημείωτο είναι να αναφερθεί ότι η ομοιοπαθητική ασκείται και σε κρατικά Νοσοκομεία όπως το «Γεώργιος Γεννηματάς» όπου θεραπεύονται ασθενείς με ημικρανίες και στο «Έλενα», όπου υποβοηθείται η υπογονιμότητα με την ομοιοπαθητική.
Πηγές:
– Γεώργιος Βυθούλκας, Η Επιστήμη της Ομοιοπαθητικής, Εκδόσεις Ακαδημίας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής, Αθήνα 2005
– Ηahneman S., Όργανον της θεραπευτικής τέχνης, Αθήνα, Πύρινος Κόσμος, 1989.
Στέλλα Σκύφτη
Γενικός Ιατρός
Υποπλοίαρχος Ιατρός Λ.Σ.
Ιατρός Κλασσικής Ομοιοπαθητικής
Τακτικό μέλος της Ε.Ε.Ο.Ι.
Επιστημονικός συνεργάτης στο Ιατρείο Κεφαλαλγίας στο
Γεν. Νοσ. “Γ. Γεννηματάς”
